سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » چرا از توسعه صنعتی بازمانده‌ایم...

چرا از توسعه صنعتی بازمانده‌ایم

چکیده :در سیاست‌های اقتصادی کشور ما، نوعی زیگزاگ دیده می‌شود. مثل دورتسلسل می‌ماند که می‌دانید، باطل است. مثل همین یارانه‌ها که دولت فعلی جسورانه اجرایش کرده اما در دولت قبل، به این دلیل که اصلاح‌طلبان برنامه‌اش را نوشته بودند، به طور کامل کنار گذاشته شد. بماند که در برنامه چهارم قرار بود 10 تا 20 درصد افزایش قیمت داشته باشیم اما دوستان ما موضع گیری کردند اما بعد از یک دوره پنج ساله خودشان به این نتیجه رسیدند که باید این سیاست را خیلی رادیکال تر انجام بدهند....


اسحاق جهانگیری *

به شخصه فکر می‌کنم آن فرصت کوتاهی که در وزارت معادن و فلزات بودم که البته دامنه کارش محدودتر بود فرصت خوبی ایجاد کرد تا بیشتر به صنعت نزدیک شوم. من به طور قطع تفکر توسعه داشتم واین تفکر زمانی که به وزارت صنایع رفتم، تبدیل به برنامه شد. همین جا می‌خواهم اعترافی داشته باشم مبنی براین که روند اصلاح فکری‌ من ودوستان من درمورد مقوله‌هایی مثل توسعه در میانه‌های دهه 60 ودر مجلس شکل گرفت. ما وقتی اوایل انقلاب در مجلس حضور پیدا کردیم مثل همه نیروهایی که از پشت میزهای دانشگاه و سنگرهای انقلابی بیرون آمدیم و مسئولیت‌های مهم را بر عهده گرفتیم، به شکلی دیگر فکر می‌کردیم.

درمجلس، در دوره‌ای کوتاه، همه ما به واقعیت‌ها پی بردیم و فکرخود را درمورد توسعه، عدالت، رشد ودیگر مفاهیم اقتصادی اصلاح کردیم. درمجلس سوم نشان دادیم که خیلی از ذهنیت‌هایی که قبلا داشته‌ایم اگرچه مبتنی بر عدالت خواهی وانسان دوستانه است اما روش‌هایی که درادبیات ما برای دست یابی به آن وجود دارد، دستیابی به آن را غیر ممکن می‌کند. این جا بود که دیدیم سرمایه گذاری خارجی ضرورتی انکار ناپذیر است. بنابراین اگر در سال‌های اولیه انقلاب نسبت به سرمایه گذاری خارجی ودرمجموع مقوله سرمایه داری موضع می‌گرفتیم، بعدها که با واقعیت‌های اقتصاد مواجه شدیم، سعی کردیم آرام آرام، این مواضع را کنار بگذاریم. در مجلس سوم روی همین موضوع با تیم اقتصادی دولت اختلاف پیدا کردیم شد اما آقای‌هاشمی که آن روزها رئیس مجلس بودند جلسه حکمیت برگزار کردند.

کمیسیون برنامه و بودجه مجلس یک طرف نشست نماینده‌های اقتصادی دولت هم یک طرف نشستند ما تأکید داشتیم که برای تأمین منابع مالی مورد نیاز، چاره‌ای نداریم جز این که از منابع خارجی استفاده کنیم اما دوستان ما در دولت مخالف بودند. درنهایت نظر ما رای آورد و در برنامه اول گنجانده شد. این سیر اصلاح تفکر یا حداقل به سمت توسعه رفتن از همان مجلس شکل گرفته بود. زمانی که در وزارت معادن و فلزات بودم، یک مقدار به دلیل مسئولیت مستقیمی که داشتم بیشتر حساس شدم و به این نتیجه رسیدم که موانع توسعه درکشور ما زیاد است که از باورهای غلط واندیشه‌های ما آغاز وبعد تا محدوده مشکلات ساختاری راهم شامل می‌شود.

حتما کار ما ایراد دارد که پس از 40سال تلاش برای توسعه صنعتی، هنوزدر مباحث مقدماتی مانده ایم درحالی که کشور کره که همزمان با ایران، توسعه صنعتی را آغاز کرد، درحال حاضر فاتح بازارهای جهانی است وما هنوز داریم بحث می‌کنیم که توسعه صنعتی خوب است یا نه. وقتی ما درایران، خودروسازی را شروع کردیم، در کشور کره هم آغاز شد. وقتی ما کشتی‌سازی را آغاز کردیم، کره هم آغاز کرد وقتی ما بورس تهران را افتتاح کردیم، کره هم بورس سئول را راه‌اندازی کرد حالا چه شده که ما صدها کیلومتر از کره عقب افتاده ایم؟

به نظر من دو عامل اصلی دلیل عقب ماندن ایران از چرخه توسعه صنعتی است یکی این که سیاست گذاری صنعتی متناسب با توسعه اقتصادی ومتناسب با ظرفیت‌های کشور اتفاق نیفتاده است. دوم این که سیاست‌های تعیین شده حتی در یک دولت، پایدار نمانده ودائم تغییر کرده است. این که یک دولت به طور کامل سیاست‌های تصویب شده در دولت قبل را تغییر می‌دهد، نوعی آفت برای برنامه ریزی است. گاهی حتی در یک دولت می‌بینیم که با تغییر وزیر، کل سیاست‌های وزارت خانه تغییر می‌کند. در کشورهایی که توسعه صنعتی به خوبی پیش رفته، هیچ دولتی، سیاست‌ها را تغییر نداده مگر زمانی که نیاز به این بوده است که تغییر کلی در سیاست‌ها ایجاد شده وبه و به طور مثال، پارادایم غالب، تغییر کند. چه در شرق آسیا به عنوان پیش قراولان اصلی توسعه صنعتی چه کشورهایی که در آمریکای جنوبی قرار داشتند مثل برزیل، آرژانتین، این طرف مثل هنگ کنگ، کره اخیرا هم مالزی این ویژگی را داشتند.

دراین کشورها حتی اگر گروهی با کودتا قدرت را در دست گرفته‌اند، بازهم سیاست‌ها را تغییر نداده‌اند. اعتقادشان این بوده که تغییر این سیاست‌ها به زیان اقتصاد است. درحالی که ما این گونه نبوده ایم وروی حرفمان پایدار نمانده ایم. ما اگر با رئیس دولت قبلی مشکل داشتیم، دلیلی ندارد سیاست‌های خوب دولت او را تغییر بدهیم.

به همین دلیل است که در سیاست‌های اقتصادی کشور ما، نوعی زیگزاگ دیده می‌شود. مثل دورتسلسل می‌ماند که می‌دانید، باطل است. مثل همین یارانه‌ها که دولت فعلی جسورانه اجرایش کرده اما در دولت قبل، به این دلیل که اصلاح‌طلبان برنامه‌اش را نوشته بودند، به طور کامل کنار گذاشته شد. بماند که در برنامه چهارم قرار بود 10 تا 20 درصد افزایش قیمت داشته باشیم اما دوستان ما موضع گیری کردند اما بعد از یک دوره پنج ساله خودشان به این نتیجه رسیدند که باید این سیاست را خیلی رادیکال تر انجام بدهند. این زاییده چه بوده؟ به نظر من بخش اصلی‌اش زاییده این بوده است که دولت‌ها بی‌نیاز از مردم بوده‌اند دولت به منابع عظیم نفت دسترسی دارد و با این منابع احساس می‌کند که این مردم هستند که به او نیازدارند. مردم هستند که باید بیایند از او رانت بگیرند. مردم چیزی به دولت نمی‌دهند که دولت را پاسخ گو کند.

* وزیر اسبق صنایع و معادن

منبع: خبرآنلاین



Deprecated: پروندهٔ پوسته بدون comments.php از نگارش 3.0.0 که جایگزینی در دسترس نداردمنسوخ شده است. لطفاً یک قالب comments.php در پوستهٔ خود قرار دهید. in /var/www/html/kaleme.com/wp-includes/functions.php on line 6031

5 پاسخ به “چرا از توسعه صنعتی بازمانده‌ایم”

  1. ناشناس گفت:

    بخاطر اينكه سپاه شده سپاه سرمايه وجهشي برداشته و شده دلال نين المللي دنيا و يك دولت دلال بايد توليد كننده را نابود كند پس بهمين علت است كه ميگوئيم حاكميت خائن

  2. محمد قلي پور.مشهد گفت:

    هيچ كشوري بدون تعا مل جهاني وسرمايه گذاري خارجي ومديريت علمي وبدون دموكراسي درست نمي تواند توسعه پيدا كند. چين بعداز
    چند ده شعار مرگ بر اين ومرگ بر ان .از 33سال پيش دست به اصلاحات اقتصادي زده . .واز شعار هاي بي خاصيت وبي محتوي دست بر داشته
    بطوري كه كشورهاي در حال توسعه اي مانند ما را به استسمار اقتصادي كشانده .كشوري كه تا چند ده قبل فقير وعقب مانده بود امروز بر اثر تعا مل جهاني ومديريت درست سومين كشور جهان از لحاظ درامد ورشد هر ساله 12تا 15 درصدي را تجربه ميكند .اكنون يك چالش بزرگ فرا روي چين
    اهسته اهسته داردنمايان ميشود وجامعه چين را تهديد ميكند.وان نبود ازادي و احزاب ورسانه هاي ازاد است .كه اگر مسئو لين اين كشور
    در پي اصلاح سياسي نباشند خطر جنگ داخلي وتجزيه اين كشور ميتواند اتفا ق بيفتد.

  3. شاهو گفت:

    کاش نفت نداشتیم.

  4. عبید سن خوزانی گفت:

    برای آنکه در کشاورزی پیشرفت های بسیار چشم گیری داشته ایم. البته صادراتمان هم خیلی خیلی خیلی ترقی کرده است. یادتان رفته بود بنویسید چرا در واردات این اندازه عقب هستیم.

  5. امیر گفت:

    از چه توسعه ای باز نمانده ایم؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ولی اشکال نداردچون درمقابل این بازماندگی ها از توسعه درموارد مختلف می توانیم
    جهان را مدیریت کنیم .منصفانه نیست؟