تناقض‌گویی درباره بودجه مقابله با ریزگردها؛ اولویت دولت و انکار مجلس
چکیده : در حالی که رسانه‌های منتقد دولت خبر از حذف بودجه ریزگردها در بودجه سال ۹۵ دادند و حتی تیتر یک، یکی از روزنامه‌های خود را به این موضوع اختصاص دادند، اما بررسی‌ها نشان از افزایشی حدود ۳۹ درصدی در اعتبارات محیط زیست می‌دهد که به گفته معاون سازمان حفاظت محیط زیست موضوع گرد و غبار مورد تاکید و اولویت است...
کلمه – گروه اجتماعی: در حالی که رسانه‌های منتقد دولت خبر از حذف بودجه ریزگردها در بودجه سال ۹۵ دادند و حتی تیتر یک، یکی از روزنامه‌های خود را به این موضوع اختصاص دادند، اما بررسی‌ها نشان از افزایشی حدود ۳۹ درصدی در اعتبارات محیط زیست می‌دهد که به گفته معاون سازمان حفاظت محیط زیست موضوع گرد و غبار مورد تاکید و اولویت است.
معضل گرد و غبار بیش از آن که مشکلی زیست محیطی باشد بیشتر رنگ و بوی سیاسی به خود گرفته و موضوعی برای تاخت و تاز جناح‌ها به یکدیگر شده است، بدون آن که هر مسوولی در جایگاه خود برای حل این معضل قدمی بردارد.
مجلس سال گذشته و در جریان بررسی بخش درآمدی جزئیات لایحه بودجه سال ۹۴ کل کشور مبلغ ۶۰ میلیارد بودجه که برای مبارزه با آلایندگی از جمله ریزگردها در ۲۵ استان کشور در نظر گرفته شده بود به دلایل سیاسی در مجلس نهم حذف کرد.
گروهی از نمایندگان بعد از حذف این مبلغ توسط کمیسیون تلفیق خواستار بازگشت به لایحه دولت و احیای آن در گزارش کمیسیون تلفیق شده بودند که بنا به اظهار برخی نمایندگان مخالف به دلیل وارد دانستن شائبه‌های سیاسی همزمان با اتراق ریزگردها در جنوب غرب کشور این پیشنهاد رد شد.
حال همزمان با بررسی بودجه سال ۹۵، پاپی‌زاده نماینده دزفول در مجلس نهم به روزنامه وطن امروز گفته: “مجلس در سال ۹۲ منابعی برای ریزگردها در لایحه بودجه لحاظ کرد که برای سال‌های ۹۳ و ۹۴ نیز آن را تکرار کرد اما دولت در این سال‌ها به هیچ‌وجه آن را محقق نکرد تا آنکه در لایحه بودجه ۹۵ آن را به طور کلی حذف کرد. به گفته این نماینده مجلس وکلای ملت طبق ماده ۲۲۴ برنامه پنجم توسعه، برای ریزگردها در لایحه بودجه ۹۵ اعتباری را در نظر گرفتند اما با مخالفت دولت روبه‌رو و حذف شد.”
این شانتاژ خبری همزمان شد با وضعیت هشدار آلودگی هوا در استان خوزستان، از همین‌رو توجه‌ها بیش از پیش به سوی این مساله معطوف شد.
روز گذشته گردو غبار آسمان خوزستان را پوشاند و باعث شد مدارس آبادان و خرمشهر تعطیل شوند و پروازهای هواپیماها با اختلال یا لغو مواجه شوند.
میزان ریزگردها در هوای شهر آبادان در ساعت ۱۳ دیروز ۲ هزار و ۴۶۰ میکروگرم بر مترمکعب اندازه‌گیری شده که این میزان بیش از ۱۶ برابر حد مجاز است. میزان ریزگردها در هوای سوسنگرد نیز ۵۷۹ میکروگرم بر مترمکعب بوده است.
منشا برخاستن گرد و غبار امروز از جنوب شرق کشور عراق و جنوب اهواز است که این دو کانون فعالیت یکدیگر را تشدید کرده‌اند. همچنین سرعت باد بیش از ۱۵ متر بر ثانیه است که موجب گسترش گردوغبار در سطح استان خوزستان شد.
کارشناسان اعلام کردند که گرد و غبار دیروز خوزستان هم منشا داخلی و هم منشا خارجی دارد. این همزمانی خبری انتقادهایی را متوجه دولت کرد.
اما سیدمحمد مجابی معاون توسعه مدیریت، حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست در گفت و گو با جماران با رد شایعه حذف اعتبار مقابله با ریزگردها، احیای تالاب ها و دریاچه ارومیه در لایحه بودجه سال ۹۵، گفت: ” ه صورت ویژه و خاص در خصوص پدیده گرد و غبار دولت در قالب بند ش ماده ۲۲۴ برای موضوع خشکسالی و بحث احیای تالاب ها و همچنین گرد و غبار اعتباراتی خاص در نظر گرفته است.
وی با بیان اینکه اختلاف دیدگاه کنونی میان دولت و نمایندگان مجلس مربوط به این موضوع است، اضافه کرد: “دولت از محل اختیارات خود یعنی بند ش ماده ۲۲۴، اعتباری بالغ بر ۶۰ تا ۱۲۰ میلیارد تومان را برای این موضوع پیش بینی کرده است که پس از تصویب قانونی بودجه ۹۵ در جلسات اولیه دولت، به تصویب خواهد رسید.”
مجابی ضمن یادآوری این موضوع که نمایندگان مجلس در سال گذشته و سنوات قبل همین رقم را به صورت یک موضوع خاص به تصویب می رساندند، خاطرنشان کرد: “به رغم تفاوت شکلی، در هر دو حالت موضوع گرد و غبار مورد توجه و تاکید است.”
این مقام مسئول تاکید کرد: “در لایحه دولت این موضوع به صورت یک بخش مستقل مطرح نشده و اعتبارات لازم برای آن در بند ش ماده ۲۲۴ در نظر گرفته شده است و این اعتبارات پس از تصویب بودجه ۹۵ در مجلس از جمله اختیارات دولت برای پرداخت است.”
وی ضمن استقبال از توجه نمایندگان به موضوع گرد و غبار، گفت: “در حال حاضر با تغییرات ایجاد شده در کمیسیون تلفیق، ارقام متعددی به موضوعات مختلف تخصیص داده شده است.”
معاون سازمان حفاظت محیط زیست ضمن تاکید بر این موضوع که دولت یازدهم اعتبارات ویژه ای به موضوع گرد و غبار تخصیص داده است، تصریح کرد: “در کنار اعتبارات، به لحاظ اقدامات اجرایی نیز مطالعه و شناسایی کانون های گرد و غبار به اتمام رسیده است و برنامه اقدام در سالجاری در ادامه اقدامات پیشین اجرایی خواهد شد.”
وی یادآور شد: “درختکاری در ۸ هزار هکتار از اراضی خوزستان، آبگیری تالاب ها، باز شدن آب بندها و دایک های موجود بر هورالعظیم توسط وزارت نفت و با دستور وزیر نفت، ابلاغ دستورالعمل پرداخت حق آبه رودخانه ها و تالاب ها از سوی وزارت نیرو از جمله اقدامات انجام شده در این خصوص است.”
با این حال بخشی از آنچه امروز در مناطق جنوبی و برخی استان غربی راه تنفس را بسته است، نتیجه بی‌تدبیری‌هایی بود که در دولت‌های نهم و دهم انجام شد.
توقف مالچ‌پاشی، ساختن سدهای غیراصولی در مناطق غیرکارشناسی بر شدت بیابان‌زایی افزود و خشک شدن تالاب‌ها، آن‌ها را به کانون‌های جدید ایجاد ریزگرد تبدیل کرد.
