قرارداد تازه معدنی‌ها/ کرباسیان: غفلت کردیم، فرصت‌طلبان دو میلیون تن فولاد وارد کردند
چکیده :فرصت‌طلبان در این مدت با تعلل در اصلاح تعرفه توانستند دو میلیون تن فولاد از چین وارد کنند که در این میان تولید‌کننده‌ها متضرر شدند. در سال ٩٣ که بحران در بخش فولاد آغاز شده بود دولت تدابیر مختلفی برای حمایت از این بخش به کار گرفتند به عنوان نمونه واردات فولاد با ارز مبادله‌ای لغو شد که به نظر من این موضوع سیاست غلطی بود زیرا نتایج مثبتی را عاید بخش فولاد نکرد....
سال‌هاست که دولت شعار جلوگیری از خام‌فروشی و جایگزینی درآمدهای معدنی به جای نفت را مطرح می‌کند، با این حال هنوز معدن جایگاه مطلوب خود را به دست نیاورده است و این موضوعی است که تاکنون به بحث عدم سرمایه‌گذاری کافی در این بخش تلقی می‌شده است. البته در ماه‌های گذشته برنامه‌ریزی‌های زیادی برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی در این بخش انجام شد؛ از برگزاری همایش بین‌المللی تا رایزنی‌های کشور به کشور که گویا نتیجه همه آنها به روزهای بعد از برجام گره خورده است.
حالا بخش معدن بنا به گفته مهدی کرباسیان، رییس سازمان توسعه و نوسازی صنایع معدنی ایران قرار است متحول شود. وی که در جمع خبرنگاران حاضر شده بود از ایمیل‌های جدیدی صحبت کرد که از سوی شرکت‌های معتبر بین‌المللی برای حضور در بخش معدنی ایران ارسال شده است. هرچند پیش از این نیز در مورد ایمیل‌های اینچنینی صحبت شده بود اما ارسال درخواست ریوتینتو کانادایی برای حضور در ایران نشان داد که درخواست‌های حضور در معادن ایرانی در حد حرف نیست و غربی‌ها تمایل دارند در ایران حضور بلندمدت دوباره‌ای داشته باشند.
تعلل در اصلاح تعرفه، باعث واردات دو میلیون تن فولاد شد
کرباسیان همچنین در خصوص اصلاح تعرفه فولاد نیز با اشاره به مدت زمانی نزدیک به شش ماه برای تصویب اصلاح این تعرفه تاکید کرد: «فرصت‌طلبان در این مدت با تعلل در اصلاح تعرفه توانستند دو میلیون تن فولاد از چین وارد کنند که در این میان تولید‌کننده‌ها متضرر شدند. در سال ٩٣ که بحران در بخش فولاد آغاز شده بود دولت تدابیر مختلفی برای حمایت از این بخش به کار گرفتند به عنوان نمونه واردات فولاد با ارز مبادله‌ای لغو شد که به نظر من این موضوع سیاست غلطی بود زیرا نتایج مثبتی را عاید بخش فولاد نکرد. در عین حال با توجه به اینکه صادرات فولاد به صورت سهمیه‌بندی صورت می‌گرفت نیز براساس سیاستگذاری دولت لغو شد، در این شرایط چین به صورت جدی بازار فولاد را در تصاحب قرار داد. حتی کشور چین با تعیین تعرفه‌های مناسب و جوایز صادراتی موجب شد تا فضا را برای صادر‌کنندگان این کشور مهیا کند اما در ایران ما برای اصلاح تعرفه فولاد درگیر بروکراسی پیچیده اداری هستیم. حدود شش ماه اصلاح تعرفه درگیر بروکراسی‌های اداری بود در نهایت توانستیم تغییراتی در تعرفه‌های فولاد انجام دهیم اما متاسفانه در همین زمان فرصت‌طلبان دو میلیون تن فولاد را وارد کردند.
وی با این حال با بیان اینکه دولت سیاست‌های مختلفی را در بخش فولاد پیش‌بینی کرده است ادامه داد: «به نظر من در آینده وضعیت برای واحدهای فولادی بهتر خواهد شد.»
۵/۶ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری فولادی
کرباسیان در عین حال به موضوع سرمایه‌گذاری در مذاکرات انجام شده اشاره کرده و می‌گوید: «خوشبختانه در سفر اخیر رییس‌جمهور به ایتالیا و فرانسه توانستیم ۵/۶ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری را برای فولاد مبارکه و ایمیدرو کسب کنیم که بخشی از این سرمایه‌گذاری در طرح هرمزگان فولاد مبارکه و بخش دیگر در طرح فولاد سپیددشت و برخی طرح‌های دیگر سرمایه‌گذاری خواهد شد. البته قرار است یک شرکت مشترک با همکاری ایران و ایتالیا نیز تشکیل شود که ۶٠ درصد در اختیار ایتالیا و ۴٠ درصد در اختیار ایران است. سرمایه اولیه این شرکت ١٠٠ هزار یورو است ولی تا دو میلیارد یورو نیز افزایش خواهد یافت. این شرکت قرار است از مرحله سنگ آهن تا مرحله فولاد سرمایه‌گذاری‌هایی را از دریای عمان تا خلیج فارس انجام دهد. در همین زمینه هم طرح تاریخی آهن اسفنجی اول اسفند ماه افتتاح خواهد شد.»
وی با اشاره به اینکه قرار بود در سال ٩۴، ١۵میلیون تن گندله برای تولید فولاد وارد شود، می‌گوید: «اما رکود بازار باعث شد که نتوانیم به این روند دست پیدا کنیم و تولید فولاد کاهش پیدا کرد اما در سال آینده ١٠ میلیون گندله توسط معدن کرمان و سنگان تولید خواهد شد که این موضوع نشان می‌دهد در سال ٩۵ دیگر نیازی به واردات مواد اولیه تولید فولاد نداریم.»
کرباسیان در این خصوص با تاکید براینکه در برنامه ششم توسعه باید ٢۵٠ میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب کنیم، تصریح می‌کند: «در حوزه آلومینیوم، تفاهمنامه‌هایی با ایتالیا و فرانسه برای سرمایه‌گذاری صورت گرفته که ارزش افزوده اصلی آن در گاز و انرژی است که این دو مزیت ایران به شمار می‌رود.»
قزاق‌ها در معادن ایران
معاون وزیر صنعت به مذاکرات ایمیدرو با قزاقستان جهت تشکیل یک شرکت مشترک طی چهار ماه گذشته اشاره کرد و افزود: «موافقتنامه‌ای در این رابطه صورت گرفته و قرار است سرمایه‌گذاری در معادن افغانستان و تامین سنگ آهن توسط این شرکت مشترک انجام شود. در کنار این سرمایه‌گذاران آلمان و اتریش نیز اعلام آمادگی کردند و حتی قرار است با توجه به دعوتنامه رسمی از رییس‌جمهور سفری به این کشور صورت گیرد. همچنین سرمایه‌گذاران کره جنوبی و ژاپن اعلام آمادگی خود را مطرح کرده و قطعا دهم اسفندماه یک تیم کره‌ای وارد کشور شوند.»
این معاون وزیر صنعت همچنین در مورد تمایل امریکایی‌ها، به حضور در ایران نیز می‌گوید: «هنوز شرکت‌های امریکایی تماسی با ایران برای حضور در پروژه‌های معدن و صنایع معدنی نداشته‌اند، اما شرکت‌های بزرگ بین‌المللی که بخشی از سهام آنها در اختیار امریکایی‌هاست برای حضور در این بخش از اقتصاد ایران اعلام آمادگی کرده‌اند.»
از فاینانس چینی تا پول ژاپنی‌ها و آلمانی‌ها
کرباسیان در عین حال در مورد انتقاداتی که در مورد همکاری با چینی‌ها مطرح می‌شود نیز با اشاره به اینکه باید قبول کنیم چینی‌ها قدرت دوم یا سوم دنیا هستند، تاکید می‌کند: ما نمی‌توانیم چینی‌ها را نادیده بگیریم، عمده فعالیت‌های ما در جذب سرمایه‌گذاری حرکت در مسیر منافع ملی کشور است. می‌خواهیم با استفاده از ظرفیت‌ها اقدام به جذب سرمایه‌گذاری و تکمیل پروژه‌های معدنی کنیم. اخیرا چین اعلام کرده که حاضر است چهار میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مشترک را در قالب یک بسته معدنی انجام دهد که در حال بررسی این موضوع هستیم. البته علاوه بر فاینانس‌های چین، کشورهای ایتالیا و فرانسه نیز وارد عمل شدهاند و ۵/۴میلیون یورو برای پروژه‌های معدن و صنایع معدنی ایران فاینانس گشایش خواهند کرد. از سوی دیگر، کشورهای ژاپن و آلمان برای تامین مالی به روش فاینانس در پروژه‌های معدن و صنایع معدنی ایران اعلام آمادگی کرده‌اند.
مهدی‌آباد روی میز سوییسی‌ها یا چینی‌ها
کرباسیان که همچنان امیدوار به سرمایه‌گذاری شرکت‌های معتبر اروپایی و آسیایی است به موضوع معدن روی مهدی‌آباد که همچنان بلاتکلیف مانده است اشاره کرده و تصریح می‌کند: «این معدن سال‌ها متوقف مانده بود، عمانی‌ها سهم استرالیایی‌ها را در این معدن خریدند و یک سال مهلت گرفتند تا سرمایه‌گذاری را شروع کنند اما بین سرمایه‌گذاران اختلاف افتاد و بنابراین مهلت ارایه شده دو بار تمدید شد اما کار پیش نرفت. هم‌اکنون یک مزایده بین‌المللی برگزار شده و امیدواریم معدن روی مهدی‌آباد به شکل بهتری اداره شود، البته دو کنسرسیوم سوییسی- ایرانی و چینی-ایرانی ابراز علاقه شفاهی برای خرید مهدی‌آباد کرده‌اند که پیش‌بینی می‌شود ظرف دو ماه آتی کار به نتیجه برسد.
تعیین تکلیف آلومینیوم المهدی تا هفته آینده
وی در ادامه در رابطه با تکلیف واگذاری آلومینیوم المهدی و هرمزگان هم تاکید می‌کند: «برحسب قانون به محض آنکه یک شرکت در لیست واگذاری قرار می‌گیرد در اختیار وزارت اقتصاد و سازمان خصوصی‌سازی قرار گرفته و روند واگذاری انجام می‌شود. در واگذاری شرکت فولاد المهدی سازمان بازرسی و دیوان محاسبات ایراداتی را مطرح کرده بود که بنده بر اساس آخرین اخبار مطلع شدم که این موضوع به شورای داوری رفته و شورای داوری قرار است این هفته یا هفته آینده جلسه برای بررسی این موضوع برگزار کند.»
منبع: روزنامه اعتماد
