عبدالله ناصری: اگر نظارت بر انتخابات باشد و دولت به وعده‌های خود عمل کند، از ناامیدی‌ها کم می‌شود
چکیده :نگاه خاکستری بخشی از مردمی که احساس ناامیدی می‌کردند، رنگین شده است. دست کم از میزان خاکستری دیدن آنها کاسته شده است. بنابراین در انتخابات پیش رو اگر روند اجرایی و نظارتی در انتخابات در چارچوب قانون باشد، به‌طور طبیعی از ناامیدی‌ها کاسته خواهد شد و شاهد حضور بیشتر مردم در پای صندوق‌های رای خواهیم بود. البته دولت نیز باید به وعده‌های خود عمل کند....
عبدا… ناصری استاد دانشگاه و عضو هیات علمی گروه تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه الزهرا و عضو شورای مشورتی اصلاح‌طلبان است. روزنامه آرمان با وی درباره وضعیت آرای خاکستری در فضای سیاسی کنونی کشور و امکان جلب این آرا توسط اصلاح‌طلبان گفت‌وگو کرده که در ادامه می‌خوانید.
آقای عارف در نشست پنجشنبه اصلاح‌طلبان گفته‌اند باید برای جلب آرای خاکستری تلاش کنیم. نظر شما چیست؟
بعد از اتفاقات سال ۸۸ با نوعی بی‌تفاوتی در بین لایه‌هایی از مردم در انتخابات مجلس بعد از آن روبه‌رو بودیم اما در انتخابات ریاست‌جمهوری۹۲ با ائتلافی که صورت گرفت شاهد آن بودیم بخش معناداری از این قشر که اصطلاحا آنها را آرای خاکستری می‌نامیم در انتخابات مشارکت کردند اگرچه این اتفاق کامل روی نداد اما به نظر می‌رسد جامعه به بلوغی رسیده که در عین اینکه هنوز رگه‌هایی از ناامیدی در برخی وجود دارد و مساله بررسی صلاحیت‌ها هم وجود دارد، با این وجود رشد فکر سیاسی در جامعه به حدی رسیده که نسبت به سرنوشت و مصالح کشور بی‌تفاوت نباشد.
ممکن است بخشی از این بی‌تفاوتی ناشی از عدم‌تغییر محسوس در وضعیت اقتصادی باشد؟
بله، با وجود اینکه در حوزه اقتصادی هنوز کار چندان قابل توجهی در دولت یازدهم اتفاق نیفتاده است، اما پیروزی در مذاکرات هسته‌ای و اجرای برجام باعث شده افق جدیدی از امید به روی مردم گشوده و جامعه از حال رخوت خارج شود و بتوانیم تجلی آن را در دو انتخابات پیش رو شاهد باشیم. در واقع عصبانیت رقبای تندرو جریان اصلاح‌طلب از ثبت‌نام تعداد قابل‌توجهی از نیروها در هر دو انتخابات خبرگان و مجلس هم ناشی از این است که به ایجاد این ظرفیت اجتماعی پی برده‌اند. البته درست است که بخشی از جامعه اساسا گرایش مشخص و آشکار سیاسی ندارد اما دغدغه منافع ملی و توسعه کشور در این بخش نیز وجود دارد. طبیعتا آن طور که تجربه تاریخی نشان می‌دهد زمانی این دغدغه در بین مردم پررنگ می‌شود و نوعی بیداری در افکار عمومی حاصل می‌شود که آرای این بخش از مردم به سمت جریان اصلاح‌طلبی سرازیر می‌شود؛ چرا که این جریان تمایلات نخبه گرایانه و معطوف به کارآمدی دارد و در دولت‌های سازندگی، اصلاحات و تدبیروامید این رویکرد را می‌توان دنبال کرد.
اقبال به جریان اصلاح‌طلب ناشی از عملکرد دولت گذشته و نیروهای نزدیک به آن در مجلس هم می‌تواند باشد؟
بله. عملکرد ناصواب دولت گذشته و نابسامانی‌هایی که مردم در آن هشت سال شاهد بودند نیز تاثیر دارد. بنابراین در وضعیت موجود و با توجه به اینکه مردم هنوز تجربه دو دولت احمدی‌نژاد را در نظر دارند و فراموش نمی‌کنند، باعث می‌شود که خوشبین باشیم. در واقع ائتلاف سال۹۲ و پیروزی آقای روحانی و گفتمان اصلاح‌طلبانه ایشان و همین طور پیروزی در مذاکرات هسته‌ای و لغو تحریم‌ها علیه کشورمان این امیدواری را در مردم ایجاد کرده که می‌توانند شاهد تحولات مثبتی باشند. در حقیقت می‌توان گفت نگاه خاکستری بخشی از مردمی که احساس ناامیدی می‌کردند، رنگین شده است. دست کم از میزان خاکستری دیدن آنها کاسته شده است. بنابراین در انتخابات پیش رو اگر روند اجرایی و نظارتی در انتخابات در چارچوب قانون باشد، به‌طور طبیعی از ناامیدی‌ها کاسته خواهد شد و شاهد حضور بیشتر مردم در پای صندوق‌های رای خواهیم بود. البته دولت نیز باید به وعده‌های خود عمل کند.
عدم مشارکت این آرای خاکستری در انتخابات چه مضراتی برای جریان اصلاح‌طلب دارد؟
اگر تجربه بررسی صلاحیت‌ها در مجالس هفتم و هشتم باز هم تکرار شود، به طور طبیعی نمی‌توان چندان امیدوار بود. اما امیدواریم با توجه به برهه تاریخی که در آن قرار داریم و شاهد ناآرامی در منطقه و ظهور داعش و قدرت گرفتن دوباره طالبان هستیم، با تدبیر بیشتری رفتار شود و با رعایت آزادی‌های سیاسی و حقوق شهروندی، که بهترین محل تجلی آن عرصه انتخابات است، بتوانیم بسیاری از خطراتی که کشور را تهدید می‌کند، برطرف کنیم و با تقویت گفتمان صلح‌طلبی و ارائه چهره‌ای رحمانی از اسلام به جهانیان شاهد همزیستی مسالمت‌آمیز و تفاهم در سطح جهانی باشیم.
به نظر شما چه عواملی در امیدبخشی به مردم و اقناع آرای خاکستری موثر است؟
در انتخابات سال ۹۲ شاهد بودیم که رهبری معظم انقلاب از حق‌الناس بودن رای مردم سخن گفتند. به باور من این سخن باعث شد که انتخابات سالم‌تر برگزار شود و آقای روحانی به پیروزی برسند. واقعیت این است امیدی که در سال۹۲ ایجاد شد تا حد زیادی وابسته به عملکرد آقای روحانی و دولت است. آقای روحانی در سیاست خارجی تا حد بسیاری موفق بوده است. در ارتقای سطح فرهنگ عمومی نیز توفیقاتی حاصل شده است. اما ما همچنان در اقتصاد با معضلاتی دست و پنجه نرم می‌کنیم. بنابراین بخشی از این امید به دولت بر می‌گردد اما بخش دیگر آن این است که به نوعی شاهد بازسازی اعتماد مردم به اصلاح‌طلبان هستیم. مردم همراهی و پایمردی اصلاح‌طلبان را مشاهده کردند و همین عاملی است که در انتخابات پیش رو به جریان اصلاح‌طلب اقبال نشان دهند.
نقش نهاد نظارتی در مشارکت بیشتر مردم را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
آقای روحانی در ۱۶ آذر گفتند که از شورای نگهبان همان نقش نظارتی که در قانون آمده است را انتظار دارند و معتقدم که ایشان و همه باید این نگاه را دنبال کنند که اگر اینطور شود آرای خاکستری نیز به مشارکت در انتخابات قانع خواهند شد. نکته دیگر اینکه میزان ثبت‌نام‌ها نیز قابل توجه بوده است؛ هر چند کیفیت آن قابل بحث است و می‌توانستیم شاهد حضور چهره‌های سرشناس‌تر و کارآمدتری هم باشیم که همین امر نیز می‌توانست به بیشتر شدن مشارکت قشر خاکستری در انتخابات کمک کند.
