قرنطینه زندان اوین؛ ناکجاآبادی مملو از بی‌قانونی و شرایط غیر‌انسانی
چکیده :در اتاق های قرنطینه، هیچ گونه جداسازی صورت نمی گیرد و معتادان، بیماران و افراد سالم در کنار یکدیگر هستند. قرص متادون بین زندانیان خرید و فروش می شود... روی هر تخت، یک پتو انداخته شده است و یک یا دو پتوی کثیف دیگر هم هست که هر کسی می تواند از آنها استفاده کند... نمازخانه بند چنان کثیف است که بوی تعفن آن عملا امکان نماز گزاردن را سلب می کند... در راهروها استفاده از دمپایی ممنوع است و همه مجبورند در این قسمت با پاهای برهنه رفت و آمد کنند....
کلمه – گروه اجتماعی: زندان اوین بارها از سوی مسئولان قضایی و امنیتی به عنوان بهترین زندان ایران معرفی شده است. اما گاهی از لا به لای اظهارات و نوشته های زندانیان و خانواده های ایشان گوشه هایی از وضعیت اسف بار این زندان آشکار می شود تا این سوال مطرح شود که اگر در تهران و زندان اوین چنین شرایطی حاکم است، در دیگر زندان ها و شهرها چه وضعی برقرار است.
از جمله آخرین نمونه های شرایط فاجعه باری که در زندان اوین برقرار است، می توان به گزارش هایی که درباره بند هشت این زندان در کلمه منتشر شده، آنچه حسین رونقی ملکی در نامه اش به رهبری از این بند روایت کرده و آنچه خانواده حسن رفیعی در این باره نوشته اند، اشاره کرد.
اما علاوه بر بندهای عادی متراکم با شرایط اسف بار همچون بند هشت، بند نسوان با مشکلات بسیار و یا سلول های انفرادی سپاه و اطلاعات، که بی قانونی در هرکدام از آنها به نحوی بیداد می کند، جای دیگری از زندان اوین نیز شرایط فجیعی دارد که از قضا همه زندانیان نیز به نحوی با آن درگیر هستند: قرنطینه زندان که اوضاع نابسامان آن، نه فقط خلاف ضوابط قانونی، که خلاف اصول اولیه انسانی است.
قرنطینه زندان اوین جایی است که زندانیان باید چند روزی را در آنجا بگذرانند تا زندانبانان برای آنها به اصطلاح جایابی کنند. به علاوه، زندانیانی که از مرخصی باز می گردند نیز مجبورند پیش از بازگشت به بند سابق خود، دست کم یک شب را در این محیط آلوده و پر از مشکل، سر کنند.
آنچه در ادامه می خوانید، خلاصه ای از مشاهدات یکی از زندانیان سیاسی از وضع اسف بار قرنطینه زندان اوین است که برای انتشار در اختیار کلمه قرار گرفته است:
* * *
در بدو ورود به قرنطینه، دو ظرف پلاستیکی رنگی، یک لیوان و یک کاسه در اختیار شما قرار می دهند که کاملا مشخص است بارها از آن استفاده شده. شست و شوی آنها هم از هیچ قاعده ی بهداشتی تبعیت نکرده است. ظروفی که ممکن است حامل ویروس ها و باکتری های مختلف باشند. ضمن آن که از طرف مقام های مسئول بارها سرطان زا بودن این نوع ظرف های پلاستیکی رنگی، به ویژه هنگامی که آب و غذای گرم در آنها مصرف شود، اعلام شده است.
در اتاق های مربوطه هیچ گونه جداسازی صورت نمی گیرد. به همین جهت معتادان، بیماران و افراد سالم در کنار یکدیگر هستند و امکان انتقال هر نوع بیماری وجود دارد.
در درون اتاق ها، تعداد زیادی تخت هست که البته هیچ قاعده ای برای استفاده از آنها نیست. روی هر تخت، یک عدد پتو انداخته شده است و یک یا دو پتوی کثیف دیگر هم هست که هر کسی می تواند از آنها استفاده کند.
اصولا هیچ گونه سفره یا زیراندازی برای خوردن غذا نیست و زندانیان روزنامه هایی پهن می کنند که طبیعتا غذاها را با انواع آلودگی مواجه می کند. مقدار کمی غذا به هرکس داده می شود و بعضا افراد ناچار به استفاده از باقی مانده غذای دیگران می شوند.
جارو کردن در حضور زندانیان در اتاق ها صورت می گیرد که باعث می شود گردوخاک در هوا معلق شود. به طوری که امکان سرایت هر نوع بیماری از جمله سل وجود دارد.
از همه فاجعه آمیزتر، نحوه هواخوری و توزیع سیگار و متادون برای معتادان است. سیگار گاهی به تعداد افراد نیست و هر نخ سیگار را به چند نفر می دهند تا به طور مشترک استفاده کنند و برای قرص متادون هم تنها ملاک استفاده، اعلام خود فرد است و عوارض آن در نظر گرفته نمی شود. همین موضوع باعث شده تا افراد سالم هم از آن استفاده کنند و یا برای افراد دیگری بگیرند. گاهی هم آنها این کار را در قبال اخذ مبلغی انجام می دهند و عملا قرص متادون بین زندانیان خرید و فروش می شود.
در راهروها استفاده از دمپایی ممنوع است و همه مجبورند در این قسمت با پاهای برهنه رفت و آمد کنند. محل حمام ها، دستشویی ها و توالت ها یکی است و در جلوی در، تعدادی دمپایی بدون هیچ کنترلی وجود دارد و هرکس که ممکن است بیماری داشته باشد، از آنها استفاده می کند و نفرات بعدی نیز چند دقیقه بعد باید از همان دمپایی ها استفاده کنند.
شرایط بند قرنطینه به گونه ای است که در تمام شب سروصدای فراوان معتادان و بیماران به گوش می رسد و ترددهای بی مورد امکان خواب را از همه سلب می کند.
نمازخانه این بند، با وجود آنکه روی دیوار آن دو دعا درباره طلب آزادی زندانیان بر روی کاشی ها نقش بسته، چنان کثیف است که بوی تعفن آن عملا امکان نماز گزاردن را سلب می کند.
قانون تفکیک جرائم به هیچ وجه در نگهداری زندانیان مراعات نمی شود. ضمن آنکه هنگام پذیرش زندانی ها، غالبا برخورد نامناسبی با آنها صورت می شود. در مورد زندانیان تازه وارد و غیرسیاسی، روند تعیین تکلیف طولانی است و آنها گاه باید چند هفته در این محل آلوده زندگی کنند. افزون بر آن، مجبور کردن زندانیان سیاسی که از مرخصی باز می گردنند به سپری کردن یک شب در قرنطینه، هیچ توجیهی جز اعمال فشار روانی و احتمالا تحقیر آنها ندارد.
