محمدرضا خباز: فساد اقتصادی، مردم را نسبت به مسئولان بدبین می‌کند
چکیده :قوانین ایران از کسانی که بخواهند با سرمایه خود یا با استفاده از وام‌های بانکی تحولی اقتصادی به وجود بیاورند و به اقتصاد کشور کمک کنند حمایت کرده است و دولت نیز بنا به حمایت از سرمایه‌گذاران سالم دارد. اتفاقا در نبود فساد اقتصادی سرمایه‌گذاران سالم بیشتر برای سرمایه‌گذاری اشتیاق نشان خواهند داد....
دولت عزم جدی برای مبارزه با مفاسد اقتصادی دارد و از بیانات رئیس جمهور و مقامات دولتی هم مشخص است که این بار مبارزه با مفاسد اقتصادی نه به عنوان یک استراتژی سیاسی برای تبلیغات که به عنوان مانعی برای پیشبرد برنامه‌های اقتصادی دولت مطرح است و دولت احساس کرده با افزایش سرطان‌گونه مفسدان اقتصادی در سراسر کشور امکان اجرای برنامه‌های اقتصادی دولت میسر نخواهد شد و پیشبرد برنامه‌های دولت جدید با مشکلات جدی مواجه می‌شود. نامه رئیس‌جمهوری به معاون اول و دستور پیگیری جدی به وی را نیز می‌توان از همین منظر ارزیابی کرد. وقوع مفاسد اقتصادی و برآمدن افرادی همچون مه‌آفرید و زنجانی با ارقام کلان فساد مالی این پیام را به جامعه مخابره می‌کند که نظام اقتصاد جامعه دچار بیماری حادی شده که اگر به سرعت درمان نشود کار دست سایر فعالان اقتصادی کشور خواهد داد.
به همین بهانه آرمان با محمدرضا خباز نماینده سابق کاشمر و معاون امور تقنینی معاونت پارلمانی رئیس جمهور به گفت‌وگو نشسته که در ادامه می‌خوانید.
در فعالیت دولت‌ها مبارزه با مفاسد اقتصادی چه اهمیت و جایگاهی دارد؟
یکی از مهم‌ترین مسائلی که رابطه بین مردم و دولت را قوی می‌کند، مبارزه با مفاسد اقتصادی و قطع کردن دست مفسدان از خزانه کشور است. در نهج‌البلاغه می‌بینیم هنگامی که مردم به حضرت علی(ع) برای خلافت مراجعه می‌کنند حضرت می‌فرماید: «اگر حضور فراوان بيعت كنندگان نبود و ياران، حجت را بر من تمام نمى‌كردند و اگر خداوند از علماء عهد و پيمان نگرفته بود كه برابر شكمبارگى ستمگران و گرسنگى مظلومان سكوت نكنند، مهار شتر خلافت را بر كوهان آن می‌انداختم.» از دید حضرت علی(ع)، قطع کردن دست پرخوران از بیت‌المال مسلمین یکی از وظایف اصلی تشکیل حکومت است. در ایران هم مشاهده می‌کنید که هم حضرت امام(ره) به این مساله توجه ویژه داشتند هم مقام معظم رهبری به سران قوا دستور دادند تا این مساله را به شکل جدی مورد بررسی قرار دهند.
رشد مفاسد اقتصادی در ایران چه تاثیری در رابطه مردم و دولت خواهد گذاشت؟
وقتی مردم می‌بینند که برای گرفتن یک وام 2 یا 5میلیونی باید ساعت‌ها وقت خود را در صف بانک‌ها بگذرانند و از طرفی دیگر افرادی هستند که وام‌های میلیاردی می‌گیرند و کسی با آنها کاری ندارد امیدشان از دولت نا امید می‌شود و نسبت به رفتارهای مسئولان بدبین می‌شوند.
با این حال به نظر می‌رسد پرونده‌های اقتصادی در ایران در چند سال اخیر رشد بی‌سابقه‌ای داشته و ارقام باور نکردنی 3 و 9هزار میلیارد در آنها مطرح می‌شود!
اختلاس 3هزار میلیاردی زمانی اتفاق افتاد که قیمت دلار هزار تومان بود. رقم اختلاس یک‌میلیارد دلاری رقمی بود که در تاریخ بشریت بی‌سابقه بود و کتاب رکوردهای گینس باید این رکورد بی‌نظیر را در کتاب خود ثبت می‌کرد. جالب این بود که این اختلاس در زمان مدیریت دولتی اتفاق افتاده بود که خود را پاک‌ترین دولت پس از انقلاب می‌خواند! اما به قول معروف «هر چه آمد سال نو گوییم دریغ از پارسال» هنوز مسائل مربوط به آن پرونده حل نشده بود که خبر رسید این بار اختلاسی 9هزار میلیاردی در کشور انجام شده است. در همان زمانی که بحث اختلاس 3هزار میلیاردی بود من در مجلس اخطار دادم و سوال کردم که دولت چه تضمینی می‌دهد که اختلاس دیگری در جایی دیگر در حال برنامه‌ریزی و اجرا نباشد و امروز نیز این هشدار را به دولت می‌دهم که ممکن است باز هم اختلاسی بزرگتر در قسمتی دیگر در کشور رقم بخورد که باعث روسفیدی اختلاس کنندگان قبلی شود!
دلیل رخ دادن این اختلاس‌ها چیست؟
وقتی قانون برای برخی دولتمردان محترم نباشد این دست اتفاقات اجتناب‌ناپذیر است. دولت باید به قانون احترام می‌گذاشت و وقتی با این رقم اختلاس مواجه می‌شد از مردم عذرخواهی می‌کرد اما نه تنها این اتفاق رخ نداد بلکه هنوز هم نسبت به عملکرد اشتباه خود پشیمان نیستند. اگر دولت قبلی با این اقدامات مخالف بود باید نسبت به این اقدامات اعلان انزجار می‌کرد نه اینکه خود را پاک‌ترین دولت تاریخ بخواند. واقعا اگر آن دولت پاک‌ترین دولت تاریخ نبود قرار بود چه اتفاقاتی بیفتد که حالا رخ نداده است؟! در آموزه‌های دینی ما کسی که اشتباه خود را نپذیرد بزرگترین گناهکار معرفی شده است چون چنین فردی هیچ گاه به سراغ اصلاح رفتار نادرست خود نخواهد رفت.
برای مقابله با رشد مفاسد اقتصادی چه راه‌حل‌هایی پیشنهاد می‌کنید؟
زمانی که نماینده مجلس بودم طرحی داشتم که مورد استقبال نمایندگان قرار نگرفت و ممکن است باز هم مورد توجه قرار نگیرد. معتقد بودم باید شبکه بانکی کشور اسامی افرادی را که از بانک‌ها مبالغ بالا، مثلا بیشتر از 500 میلیون تومان وام دریافت کرده‌اند را منتشر کند. افرادی که این وام را برای تولید و ایجاد اشتغال در منطقه می‌گیرند نباید واهمه‌ای از انتشار اسامی خود داشته باشند چون اتفاقا مردم از کسی که سرمایه خود را برای ایجاد تولید و اشتغال در شهر به کار می‌گیرد استقبال می‌کنند. از طرفی مطبوعات ملی و محلی پیگیر این وام‌ها خواهند شد و مشخص خواهد شد این وام‌ها برای چه طرح‌ها و پروژه‌هایی استفاده می‌شود. از طرفی دیگر سیستم بانکی نیز تحت نظارت دقیق مردم قرار می‌گیرد و نخواهد توانست به بدهکاران وام‌های بزرگ قبلی، مجددا وام پرداخت کند. البته این یک طرح است اما به صورت کلی و به شکل خلاصه ما باید به دنبال شفافیت در اقتصاد باشیم تا اقتصاد سالم‌تری داشته باشیم
چشم‌انداز شما از نتیجه عزم دولت فعلی برای مبارزه با مفاسد اقتصادی چیست؟
در بسیاری از کشورهای دنیا وقتی برخوردها با مقامات متهم شدت گرفته شاهد کاهش مفاسد اقتصادی بودیم. این تجربه می‌تواند در کشور ما نیز مورد توجه قرار بگیرد. در حال حاضر رئیس جمهور و سران دیگر قوا عزم خود را جزم کرده‌اند تا به هر شکلی با فساد اقتصادی که اقتصاد کشور را بیمار و فلج کرده است مبارزه کنند. افرادی که چنین آسیب‌هایی به اقتصاد کشور وارد می‌کنند شبیه کسی که اسلحه به دست می‌گیرد و امنیت شهروندان را به خطر می‌اندازد برای کشور خطرناکند. در حالی که بسیاری از کشاورزان و کاسبان خرد برای گرفتن یک وام کوچک مدت زیادی را باید منتظر بمانند عده‌ای حق ندارند دستبردهای چندهزارمیلیاردی به بیت‌المال کشور بزنند. آنچه واضح است عزمی جدی برای مقابله با این رفتار شوم و خانمان‌برانداز شکل گرفته و امیدواریم کم‌کم شر این مفسدان از اقتصاد ایران کم شود.
این رفتارهای سلبی باعث بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران نخواهد شد؟
قوانین ایران از کسانی که بخواهند با سرمایه خود یا با استفاده از وام‌های بانکی تحولی اقتصادی به وجود بیاورند و به اقتصاد کشور کمک کنند حمایت کرده است و دولت نیز بنا به حمایت از سرمایه‌گذاران سالم دارد. اتفاقا در نبود فساد اقتصادی سرمایه‌گذاران سالم بیشتر برای سرمایه‌گذاری اشتیاق نشان خواهند داد.
