یک هفته با جامعه کارگری/ بحران اقتصادی موجب تعطیلی کارخانه ها شده است

چکیده :جامعه ایران در هفته گذشته شاهد تجمع و راهپیمایی مردم تهران در اعتراض به وضعیت معیشتی و بحران اقتصادی بود. این تجمع اعتراضی از بازار تهران در پی بسته شدن بخشی‌های از بازار در اعتراض به افزایش قیمت ارز شروع شد و در پی آن مردمی که لزوما فعالان اقتصادی بازار نبودند به تجمعاعت اعتراضی پیوستند و راهپیمایی را در حوالی بازار تا میدان فرودسی شکل گرفت. ...

کلمه – گروه کارگری: جامعه ایران در هفته گذشته شاهد تجمع و راهپیمایی مردم تهران در اعتراض به وضعیت معیشتی و بحران اقتصادی بود. این تجمع اعتراضی از بازار تهران در پی بسته شدن بخشی‌های از بازار در اعتراض به افزایش قیمت ارز شروع شد و در پی آن مردمی که لزوما فعالان اقتصادی بازار نبودند به تجمعاعت اعتراضی پیوستند و راهپیمایی را در حوالی بازار تا میدان فردوسی شکل گرفت.

به گفته مسئولین حدود ۱۵۰ نفر نیز در این راهپیمایی دستگیر شده بودند. شکل گیری این تجمع اعتراضی و راهپیمایی نشان دهنده عمق فاجعه‌ای است که در زیست معیشتی مردم در حال وقوع است و این امر ضرورت توجه بیشتر کنش گران سیاسی به حوزه معیشت مردم و بخصوص مزدبگیران را می‌طلبد. زیرا از ابتدای سال تا کنون قیمت کالا‌ها و خدمات افزایش پیدا کرده است ولی دستمزد و حقوق جامعه کارگری و مزدبگیر هیچ تغییری نداشته است.

تعطیی کارخانجات و مرخصی اجباری کارگران

از تابستان امسال و با شدت گرفتن بحران تولیدی در کارخانجات، موج مرخصی‌های اجباری در میان جامعه کارگری شدت یافت. بخشی از کارگرانی که به مرخصی اجباری فرستاده شده بودند به کار بازنگشتند و در ایام مرخصی حکم اخراج آن‌ها از سوی کارفرما صادر شده بود. این امر موجب شده است که کارگران با ترس و اهمه با مرخصی‌های اجباری روبه رو می‌شوند.

در تازه‌ترین رویداد در این زمینه کارخانه زرین سلولز به سبب نداشتن مواد اولیه تولید موقتاً تعطیل و۲۸۰ کارگر قرار دادی آن به مدت یک هفته به مرخصی اجباری فرستاده شدند. کارخانه زرین سلولز در شهر صنعتی کاوه در شهرستان ساوه، تولید کننده انواع نوار بهداشتی، پوشک نوزاد، شیشه و پستانک بچه، دستمال کاغذی و ایزولایف است. دلیل تعطیلی این کارخانه وجود نداشتن مواد اولیه تولید بواسطه تحریم‌های اقتصادی است.

در بوشهر نیز کارخانه بوشهر مسواک که وسایل بهداشتی همچون مسواک و نخ دندان و… تولید می‌کند، به علت مشکلات و بحران مالی تعدادی از کارگران خود را به مرخصی اجباری فرستاده است.

تعطیلی کارخانجات و بیکار شدن کارگران در هفته گذشته تنها مختص به این دو مورد نبوده است. در شهرستان رودبار نیز کارخانه آب معدنی داماش به عنوان اولین کارخانه گیلان در تولید این محصول تعطیل شد. دلیل اصلی تعطیلی این واحد تولیدی بواسطه نداشتن مواد اولیه برای تولید بطری آب بود و با وجود مرتفع شدن این مشکل بازگشایی مجدد کارخانه منوط به افزایش و تصویب قیمت جدید محصول توسط اداره صنعت، معدن و تجارت است. افزایش قیمت مواد اولیه موجب شده است که مسئولین کارخانه تولید با قیمت گذشته را اقتصادی نداند.

در اهواز نیز در پی مرخصی اجباری بیش از ۲۰۰ کارگر شرکت پیمانکاری کیسون (مجری قطارشهری اهواز)، حکم خاتمه همکاری به ۱۰۰ نفر از این کارگران که در مرخصی اجباری به سر می‌بردند ابلاغ شده و از آنان خواسته شده است جهت تسویه حساب مراجعه کنند. کارفرما همچنین از این کارگران خواسته است با دریافت دو ماه از مجموع معوقات حقوقی تسویه حساب کرده و مابقی مطالباتشان را در زمان نامعلومی در آینده پی‌گیری کنند. در پی ابلاغ حکم خاتمه همکاری، این تعداد از کارگران با تجمع در مقابل دفتر مرکزی متروی اهواز خواستار بازگشت به کار شدند.

حقوق معوقه

بحران در مدیریت کشور موجب نابسامانی‌های شدیدی در عرصه تولید و کارخانجات شده است. متاسفانه امروزه اولین حربه کارفرما در شرایط بحرانی عدم پرداخت حقوق کارگران است.

کارگران سد ملایر علی‌رغم اتمام نیافتن پروژه حقوق هشت ماه گذشته خود را دریافت نکرده‌اند. هرچند پروژه نیمه تمام سد کلان ملایر (واقع در استان همدان) ۹ خرداد ماه سال گذشته به دست معاون اول رییس دولت افتتاح شد اما همچنان این طرح نیمه تمام است. بیش از ۵۰ کارگر مشغول در این طرح حدود ۴ الی ۵ ماه است که حقوق خود را دریافت نکرده‌اند که البته مسئولیت آن‌ها با شرکت پیمانکاری است. شرکت‌های پیمانکاری برای آنکه بتواند بر روی کارگران مدیریت داشته باشند معمولا حقوق کارگران را با چند ماه تاخیر پرداخت می‌کند. کارفرمای این طرح شرکت آب منطقه‌ای استان همدان، پیمانکار این طرح شرکت کترا و مشاور این طرح شرکت مهندسین مشاور بندآب بوده است.

در شیراز نیز بخش اعظمی از مطالبات ۳۸۲ کارگر صنایع مخابرات راه دور شیراز (ITI) هنوز پرداخت نشده است. با دستور رئیس دولت یک روز بعد از افتتاح پروژه مسکن مهر، ۱۵ میلیارد تومان در اختیار استانداری فارس قرار گرفت تا مشکلات کارگران صنایع مخابرات راه دور حل شود. که متاسفانه از این مبلغ کمتر از یک سوم حدود ۳ میلیارد تومان برای پرداخت بخشی از مطالبات و معوقات حقوقی کارگران هزینه شد و مابقی بدهی کارخانه به کارگران هنوز پرداخت نشده است. کل مطالبات کارگران با محاسبه سنوات خدمتی حدود ۲۸ میلیارد تومان است که با کسر سنوات خدمتی حدود ۶ میلیارد تومان می‌شود.

تامین اجتماعی نیز از اجرای آرای هیئت تشخیص، حل اختلاف و کمیته‌های استانی سر باز زده و از بازنشستگی ۸۴ کارگر در شرف بازنشستگی خوداری می‌کند. طبق رای هیأت حل اختلاف ۱۳۴ نفر از کارگران حائز شرایط بازنشستگی هستند که از این تعداد سازمان تامین اجتماعی با بازنشستگی ۸۴ کارگر موافقت نمی‌کند و پرونده آنان را همچنان معلق نگه داشته است.

در ساوه نیز در چهار ماه گذشته ۲۱۰ نفر از کارگران کارخانه پارلو ساوه هیچ دستمزدی دریافت نکرده‌اند. با وجود مطلوب بودن شرایط تولید و کار در این واحد تولیدی و جذب سفارشات مکرر کار از سوی سازمان‌های توسعه مدارس، متاسفانه به دلیل کمبود نقدینگی، این واحد تولیدی از پرداخت چهار ماه از حقوق کارگران خوداری کرده است. مشکلات نقدینگی که به علت منع واردات مواد اولیه تولید ایجاد شده، باعث شده است این واحد تولیدی نتواند به منابع مالی لازم جهت پرداخت حقوق کارگران خود دسترسی داشته باشد.

کارگران کارخانه نورد لوله و پروفیل ساوه نیز بیش از چهار ماه است که دستمزدهای خود را دریافت نکرده‌اند. این در حالی است که کارفرمای این کارخانه بدنبال رای موافق اداره کار اراک مبنی بر اعمال قانون مشاغل سخت و زیان آور در مورد ۲۰۰ نفر از کارگران، فشار بر روی همه کارگران را افزایش داده است. بعد از این رای دادگاه کارفرما اقدام به قطع مزایای مربوط به سختی کار همه کارگران کارخانه کرد و به این ترتیب میزان دریافتی آنان ماهیانه از ۵۰ تا ۱۵۰ هزار تومان کاهش پیدا کرد و از سوی دیگر ساعت کار آنان را به ۸ ساعت تقلیل داد و در حال حاضر با تغییر سمت و تغییر شفیت کاری کارگران بطور مداوم در حال اعمال فشار بر آنان است.

همچنین کارفرمای این کارخانه با اخراج یکی از کارگران به نام جلال یوسفی شمشیر اخراج را نیز در بالای سر کارگران قرار داده است. وی از جمله کارگرانی است که پیشاپیش دیگر همکارانش برای اعمال مشاغل سخت و زیان آور در کارخانه نورد پروفیل ساوه تلاش کرده است و خود نیز مشمول این قانون شده است. کارگران این کارخانه همچون میلیون‌ها کارگر در سطح کشور با توجه به اینکه حداقل دستمزد جوابگوی زندگی آنان نیست بناچار روزانه ۴ ساعت اضافه کاری می‌کنند و ساعت کار عملا در بسیاری از کارخانجات ۱۲ ساعت در روز است. امروزه ۴ ساعت اضافه کاری روزانه چنان با شرایط کار و زندگی کارگران ایران در هم تنیده است که قطع آن عملا به اهرم فشاری در دست کارفرمایان برای تمکین واداشتن کارگران تبدیل شده است.

در سمنان نیز ۸۰ کارگر کارخانه آلدا به علت مشکلات مالی کارخانه سه ماه متوالی حقوق دریافت نکرده‌اند. کارخانه آلدا دامغان با بیش از ۲۷ سال سابقه تولید در این حوزه به علت مشکلات نقدینگی ناچار شده است. این کارخانه تولیدکننده یراق آلات خطوط انتقال نیرو و کلمپ پست‌های برق است. عدم پرداخت مطالبات معوقه از سوی خریدارانی همانند وزارت نیرو و سایر ارگانهای دولتی و خصوصی باعث شده که این کارخانه توان مالی خود را از دست داده و دچار کمبود منابع مالی شود.

در طبس نیز شرکت پیمانکاری فرآیند کاو که تحت نظارت شرکت آب و فاضلاب طبس فعالیت دارد از اسفند ماه سال ۹۰ تا هم اکنون، در پرداخت حقوق ۲۰ کارگر خود قصور کرده است. طبق گفته کارگران این شرکت، پیمانکار سعی دارد به دلیل آنجه افزایش مشکلات مالی ذکر می‌کند با تمامی کارگران خود تسویه حساب کند.

تجمعات اعتراضی

در هفته گذشته ۵۹ تن از رانندگان سازمان اتوبوسرانی شیراز با حضور در مقابل ساختمان مجلس این شهر، در اعتراض به آنچه که آن‌ها را عدم تحقق وعده‌های مسئولین می‌خواندند تجمع کردند. این تعداد از رانندگان که از سال ۱۳۸۱ از این سازمان باز خرید شده‌اند، رعایت نشدن حداقل حقوق و مزایا، رعایت نشدن عنوان شغلی در پرداخت حق بیمه و عدم تحقق وعده رییس دولت در خصوص تبدیل وضعیت قرارداد نیروهای شرکتی را به عنوان اصلی ترین دلایل اعتراض خود بیان کرده‌اند.