تشییع و تدفین پیکر استاد حمید سمندریان با حضور گسترده مردم و هنرمندان
چکیده :مراسم تشییع پیکر استاد حمید سمندریان صبح امروز با حضور هنرمندان، علاقه مندان و دوستداران وی برگزار شد و ساعتی بعد پیکر این استاد بزرگ تئاتر ایران، در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) در خاک آرام گرفت. عزت الله انتظامی، ابراهیم حقیقی، رضا کیانیان و پیام دهکردی به عنوان نمایندگان چهار نسل از شاگردان زنده یاد سمندریان در ویژه برنامه ای که برای تشییع پیکر این هنرمند در مقابل خانه هنرمندان برگزار شد، به سخنرانی پرداختند....
مراسم تشییع پیکر استاد حمید سمندریان صبح امروز با حضور هنرمندان، علاقه مندان و دوستداران وی در مقابل خانه هنرمندان برگزار شد و ساعتی بعد پیکر این استاد بزرگ تئاتر ایران، در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) در خاک آرام گرفت.
بر اساس گزارش خبرگزاری ها، جمع زیادی از مردم و هنرمندان صبح امروز برای تشییع و بدرقه ‘حمید سمندریان’ پیشكسوت عرصه هنرهای نمایشی در خانه هنرمندان گرد آمدند تا با هنرمند برجسته تئاتر ایران خداحافظی كنند.
چهره‌های نام‌آشنای تئاتر، سینما و تلویزیون و دانشجویان رشته‌های مرتبط با هنرهای نمایشی در این برنامه حضور داشتند. در محوطه باز خانه هنرمندان پوستر بزرگی از چهره مرحوم سمندریان آویخته شده كه روی آن نوشته شده است: ‘ این صحنه خانه من است’.
سید محمد خاتمی نیز پیام تسلیتی را خطاب به هما روستا، همسر حمید سمندریان، به این مراسم ارسال کرد که توسط حجت الاسلام دعایی خوانده شد.
متن پیام تسلیت سید محمد خاتمی به هما روستا را در اینجا بخوانید
استاد حمید سمندریان، پیشكسوت تئاتر ایران در سال 1310 در تهران دیده به جهان گشود و نخستین نمایش حرفه‌ای خود را به نام ‘دوزخ’ اثر ‘ژان پل سارتر’ به صحنه برد؛ وی پس از 50 سال فعالیت مستمر در عرصه نمایش كشور بامداد روز پنجشنبه 22 تیرماه 1391 دارفانی را وداع گفت.
او در حالی از دنیا رفت که در حسرت به صحنه بردن نمایش گالیله ماند و گله های بی پایان خود از بی مهری های دولتمردان را تا آخرین لحظه های عمر با خود به همراه داشت.
قدردانی چهار نسل شاگردان سمندریان از وی
عزت الله انتظامی، ابراهیم حقیقی، رضا کیانیان و پیام دهکردی به عنوان نمایندگان چهار نسل از شاگردان زنده یاد سمندریان در ویژه برنامه ای که برای تشییع پیکر این هنرمند در مقابل خانه هنرمندان برگزار شد، به سخنرانی پرداختند.
در این مراسم که در مقابل خانه هنرمندان و تماشاخانه ایرانشهر با حضور هنرمندان، علاقمندان و دوستداران این استاد بزرگ تئاتر برگزار شد و اجرای آن بر عهده حسین پاکدل بود، عزت‌الله انتظامی درباره حمید سمندریان گفت: هفته گذشته به همراه ایرج راد به منزل حمید سمندریان رفتیم و با او صحبت کردیم. با همان حال همیشگی خود به من گفت: عزت هر چه کار بوده کردیم، دیگر باید برویم.
آقای بازیگر با اشاره به نیم‌قرن تدریس حمید سمندریان در دانشگاه و تربیت بهترین هنرمندان اشاره کرد و گفت: سمندریان مردی بود که از نظر خلق و خو نظیر نداشت، همیشه لبخند می‌زد و با همه به خوبی رفتار می‌کرد.
وی ادامه داد: او اولین کسی است که در دانشگاه در سر کلاسش حضور داشتم، پایان کار ما با او نمایش کرگدن بود.
این بازیگر پیشکسوت تئاتر، سینما و تلویزیون تصریح کرد: سمندریان نسبت به همه لطف داشت، هیچ کس نسبت به او گله‌ای نداشت و همه از او راضی بودند. امروز تئاتر ایران بزرگ مرد خود و الماس تئاتر خود را از دست داده است.
در ادامه ابراهیم حقیقی نیز گفت: سخت است شاهد آب شدن شمعی باشیم که فتیله آن شاید به صبح نرسد، باید فهمید که هما روستا چه می‌کشد.
وی تصریح کرد: سخت است برای معلمی حرف بزنیم که یگانه بود.
رضا کیانیان سخنران بعدی این مراسم درباره استاد حمید سمندریان این‌طور گفت: سلام می‌کنم به حمید سمندریان که در بین شما سرک می‌کشد، سلام می‌کنم به احمد آقالو، می‌دانیم که دیگر حمید سمندریان تکرار نمی‌شود. این خیلی مهم است که یک آدم را چندین نسل دوست داشته باشند و به او احترام بگذارند، چه راز عجیبی که در وجود او بود، او هیچ وقت نمی‌میرد. سمندریان چیزی از این دنیا نمی‌خواست فقط می‌خواست 5 نمایشنامه را اجرا کند.
وی درباره حسرت استاد سمندریان از اجرا نکردن نمایش گالیله گفت: سمندریان می‌گفت اگر گالیله را اجرا نکنم دستم از گور بیرون می‌ماند، چرا گالیله را اجرا نکرد. اگر سمندریان گالیله را اجرا می‌کرد گالیله می‌خوابید، اما الان گالیله زنده است.
کیانیان در پایان اشاره کرد: استاد سمندریان دستت را درون گور ببر زیرا گالیله را همه اجرا می‌کنیم.
«پیام دهکردی» بازیگر در مراسم تشییع پیکر حمید سمندریان گفت: تنها مانده‌ایم، ناتوانیم از ادامه این راه، ما چرا اینجاییم، اینجاییم برای خاکسپاری پیکر او، نه حمید سمندریان نمرده است، زنده است، زنده تکثیر شده در وجود تک تک ما و این جادوی اوست.
وی ادامه داد: رنج می‌بریم نمی‌توانیم فراموشش کنیم، چه باید کرد. فراموشش نکن، نمی‌توانیم و این درد مشترک من و توست تا همیشه، شاید اگر کمی صبر داشته باشیم، شاید بفهمیم چرا زنده‌ایم، چرا رنج می‌بریم از یاد برده‌ایم، ما را چه آموخته، ما هستیم تا عاشقانه زندگی و کار کنیم و امید یگانه واژه ما باشد برای ادامه راهش.
این کارگردان تئاتر بیان داشت: پس حالا وداع می‌کنیم با پیکر او، وداع می‌کنیم، دوست دارمت نه بسان گذشته که چونان این لحظه، این آن بی تو بودن نه نفس دارم و نه نای نفس تنها یک واژه می‌میرمت.
هما روستا: حمید می گفت همه را دوست داشته باش
همچنین در ادامه هما روستا همسر استاد حمید سمندریان نیز طی سخنانی اظهار داشت: من از همه دوستان تشکر می‌کنم، حمید روزهای آخر یک وصیت داشت و من را نصیحت می‌کرد و می‌گفت: همه را دوست داشته باش، حتی با تمام بدی‌هایشان.
وی ادامه داد: حمید می‌گفت دشمنان من زیاد بودند ولی وقتی به من نزدیک شدند دیگر دشمنم نبودند، دیدم که مرا دوست دارند، چون من هم آن‌ها را دوست داشتم و می‌گفت به یکدیگر خوبی کنید.
در این مراسم هنرمندان و مدیرانی چون همچون علی نصیریان، قادر آشنا، محمدحسین ایمانی‌‌خوشخو، احمد مسجدجامعی، قطب‌الدین صادقی، کتایون فیض مرندی، داریوش اسدی، داریوش مؤدبیان، میکائیل شهرستانی، حسین کیانی، حسین سلمانی، محمدعلی قلی‌زاده، فرزین محدث، مجید قناد، حمید پورآذری، اسماعیل خلج، رویا میرعلمی، داوود رشیدی، حسین پورشیرازی، رضا کیانیان، حسن معجونی، احمد ساعتچیان، رضا بابک، سالار عقیلی، همایون شجریان، محمد یعقوبی، آیدا کیخایی، مریم کاظمی، سعید ذهنی، امین تارخ، فریده سپاه‌منصور، بهزاد فراهانی، حامد بهداد، ستاره اسکندری، الهام پاوه‌نژاد، ناصر هاشمی، کیومرث پوراحمد، محمد چرم‌شیر، هدایت هاشمی، امیر جعفری، ریما رامین‌فر، هادی مرزبان، مهدی پاکدل، ناصر تقوایی، اکبر زنجاپور، شهرزاد حسنی، ایرج راد، بهروز بقایی و … حضور داشتند.
نمایش «گالیله»؛ وصیتنامه ای که نهایتا اجرا نشد
شادی خبر بازگشت مجدد حمید سمندریان به دنیای تئاتر یک ماه هم دوام نیاورد چرا که سحرگاه 22تیرماه اعلام شد این کارگردان تئاتر بعد از دست و پنجه نرم کردن با بیماری در سن 81سالگی در منزل خود دار فانی را وداع گفته است. او صحنه تئاتر را زمانی ترک کرد که تمرینات تئاتر «بازی استریندبرگ» را شروع کرده بود.
عصر 22تیرماه طی پیامکی به اطلاع اهالی تئاتر رسید که گردهمایی هنرمندان تئاتر، دانشجویان و هنرجویان آموزشگاه حمید سمندریان در سالن انتظار تالار اصلی تئاتر شهر برپا می‌شود؛ مراسمی که حضور افراد، تأکیدی بر نقش و حضور مؤثر این هنرمند بود؛ هنرمندی که از سال‌ها قبل اعلام کرده بود می‌خواهد نمایش «گالیله» را به‌عنوان وصیتنامه هنری‌اش اجرا کند؛ امری که محقق نشد.
گردهمایی هنرمندان و دوستداران سمندریان با تخیل اجرای نمایش گالیله به پایان رسید. رضا گوران که اجرای برنامه را بر عهده داشت، خطاب به حاضران گفت: تئاتر جای تخیل است، تخیل کنیم که اجرای نمایش گالیله تمام‌شده است. آقای سمندریان روی صحنه آمده و ما می‌خواهیم تشویقش کنیم. استادمان را چگونه تشویق می‌کنیم؟ و این مراسم با تشویق هنرمندان و دانشجویانی که نمایش گالیله را ندیدند به پایان رسید تا بدانیم که تئاتر بعد از نبود او باز جریان خواهد داشت.
اسفند‌ماه سال 1386 حمید سمندریان اعلام کرد که اجرای نمایش گالیله از وصیت‌های هنری اوست. سرانجام آخر فروردین‌ماه 1389 اعلام شد که حمید سمندریان هفت سال بعد از توقف تمرین‌های نمایش گالیله نوشته برتولد برشت این اثر را زمستان 89 در سالن سمندریان تماشاخانه ایرانشهر به صحنه می‌برد. در سال 88طی مراسم بزرگداشت حمید سمندریان در تماشاخانه ایرانشهر، سالن شماره دو ایرانشهر نیز به نام حمید سمندریان اختصاص پیدا کرد.
استاد تئاتر ایران بارها اعلام کرده بود که دوست دارد این نمایش را روی صحنه ببرد. دلیلی که خود اینگونه شرحش داد: «زندگی گالیله در واقع افراطی‌ترین درامی است که دوست دارم آن را اجرا کنم، اما شرایط به‌گونه‌ای نیست که بتوانیم زندگی او و سکوت تحمیلی 50ساله‌اش را اجرا کنیم. از آنجا که طعنه‌های اندک من در نمایش «ملاقات بانوی سالخورده» مضر شناخته نشده و همینطور با اصراری که به ادامه کارم وجود دارد، بار دیگر وسوسه شدم تا نمایش زندگی گالیله را به‌عنوان وصیتنامه زندگی هنری خود اجرا کنم.» امری که هربار به‌دلایل مختلف انجام نگرفت تا سرانجام خبر از اجرای نمایش «بازی استریندبرگ» که او سال‌ها پیش به صحنه برده بود با همان بازیگران قبلی یعنی هما روستا، رضا کیانیان و پیام دهکردی به گوش رسید که تمرینات این تئاتر هم به پایان نرسید.
شادروان استاد حمید سمندریان , بازیگر صحنه زندگی در اوج عزت و سربلندی صحنه را برای همیشه ترک کرد !
یادش جاودان و راهش ماندگار. قلم فرانسه
تقدیم به استاد سمندریان و همکاران و یارانش!
…گالیله چه چیزی داشت که هنوز بعد از این همه سال از تاریخ، بزرگان جهان نامش را به نیکی می برند؟
گالیه چطور گالیه شد! مگر نه آن بود، که “نادانی” کلیسا ، گالیله را گالیله کرد؟
پیام استاد سمندریان وقتی می گقت: اگر نتوانم «گالیله» را اجرا کنم دستم از گور بیرون می ماند. چه بود؟ پس چرا نتوانست اجرا کند؟
آقای … ای ! گالیله جام شوکران را ننوشید تا حقانیت کلامش بر زمین نماند. شما که هرچه حقانیت بود را بر باد نادانی داده اید چرا جام شوکرانتان را نگاه می کنید؟ چگونه شب ها سر بر بالین خواب می گذارید وقتی «گالیله» و «سمندریان» بیدار هستند.
امروز اما شاگردان سمندریان و همراهانشان نمایش نامه «گالیله» را به کارگردانی ایشان و برای همهء دوران در اجرا دارند:
زمین گرد است و دور خورشید میگردد!
عدل و قضاوتی هم که زندانی سیاسی و جرم سیاسی ندارد، اصلاً وجود ندارد!
علی نصیریان، قادر آشنا، محمدحسین ایمانی‌‌خوشخو، احمد مسجدجامعی، قطب‌الدین صادقی، کتایون فیض مرندی، داریوش اسدی، داریوش مؤدبیان، میکائیل شهرستانی، حسین کیانی، حسین سلمانی، محمدعلی قلی‌زاده، فرزین محدث، مجید قناد، حمید پورآذری، اسماعیل خلج، رویا میرعلمی، داوود رشیدی، حسین پورشیرازی، رضا کیانیان، حسن معجونی، احمد ساعتچیان، رضا بابک، سالار عقیلی، همایون شجریان، محمد یعقوبی، آیدا کیخایی، مریم کاظمی، سعید ذهنی، امین تارخ، فریده سپاه‌منصور، بهزاد فراهانی، حامد بهداد، ستاره اسکندری، الهام پاوه‌نژاد، ناصر هاشمی، کیومرث پوراحمد، محمد چرم‌شیر، هدایت هاشمی، امیر جعفری، ریما رامین‌فر، هادی مرزبان، مهدی پاکدل، ناصر تقوایی، اکبر زنجاپور، شهرزاد حسنی، ایرج راد، بهروز بقایی
وطن وطن به هر کجا غریب وار به زیر آسمان دیگری غنوده ام
همیشه با تو بوده ام ٫ همیشه با تو بوده ام
وطن وطن تو سبز جاودان بمان