ظرفيت‌هاى زنده 13 آبان
چکیده :واقعه 13 آبان به ما گوشزد مى‌کند که لايه‌هاى بيدار جمعى نسبت به حقوق شهروندى خود واقفند و براى به دست آوردن مطالبات خود از هر کوششى فروگذار نخواهند بود. امروز دانشگاه و دانشجويان به عنوان پيشروان جنبش مطالبات مدنى اين پيام را به نسل کنونى بشارت مى‌دهند که در پرتو خردگرايى جمعي، مطالبات دست‌يافتنى...
حیات نو-ناصرالدين قاضى‌زاده: 1- روزها و مناسبت‌هاى ملى حاصل تجربه جمعى و ميراث مادى و معنوى نياکان ماست.
اين مناسبت‌ها به دليل خاستگاه و دستاورد جمعي، طلق مطلق هيچ گروه و در ملک انحصارى هيچ فردى قرار نمى‌گيرد.
متاسفانه در سال‌هاى اخير برخى قرائت‌هاى انحصارطلبانه از دين و سياست، بسيارى از سرمايه‌هاى اجتماعى را که محصول تلاش‌هاى جمعى است، به سود خود مصادره مى‌کنند. در سنت اين طايفه، خداباوري، دينداري، سياست‌ورزي، روزنامه‌نگاري، مشارکت در مناسبت‌هاى ملى به نحو يکسويه «دائر مدار گروه خود» طبقه‌بندى مى‌گردد و ديگران سهمى از امتيازات کسب نمى‌کنند! اين روزها نشانه‌هاى زيادى وجود دارد که برخي، قصد دارند با ارسال اطلاعات مخدوش به افکار عمومي، روز ملى 13 آبان را هم در سهميه ويژه خود مصادره کنند.
از اين‌رو تقليل دادن سالروز 13 آبان به عده‌اى خاص روح حاکم و فلسفه بقا و دوام آن را در معرض تهديد و شرايط ناگوارى قرار مى‌دهد.
در سى‌امين سالروز 13 آبان که ريشه در باور‌هاى مردمى دارد طرفداران جنبش سبز بيش از هر رويکردى به عدالت، آزادى و برون‌رفت از يکجانبه‌گرايى با شيوه‌هاى عقلانى و نه هيجانى چشم‌دوخته‌اند. ترديد نکنيد که اهداف 13 آبان هنگامى محقق مى‌شود که خردورزانه از منافع ملى و ارزش‌هاى اصيل ايراني- اسلامى دفاع شود و احساسات پاک توده‌هاى انسانى قربانى مطامع جناحى نگردد.
2- يکه‌سالارى رنگ باخته و به جاى آن فرياد اعتراض‌آميز اهالى دانش و فرهنگ طنين‌انداز شده بود. تعداد زيادى از دانش‌آموزان در تجمعى خودجوش، حقوق فراموش شده شهروندان را از حاکميت تک صدايى مطالبه مى‌کردند. اما هنوز گوش شنوايى در کار نبود تا خواسته‌هاى بر حق مردم را پاسخ دهد و حق ولى نعمتى (ايرانيان) را در حق حاکميت ملى و تعيين سرنوشت خود پاس دارد. مردم از آنکه حقوق اوليه آنان ناديده گرفته شده بود، عصبانى بودند و نافرمانى مدنى خودشان را به شيوه‌هاى گوناگونى با فرياد و شعارنويسى نمايش مى‌دادند. بوق تبليغاتى شاه گوش‌خراش و تيغ سانسور مطبوعات آنقدر برنده شده بود که بسيارى از مردم، رسانه‌هاى بيگانه را به بنگاه‌هاى دروغ‌پراکنى داخلى ترجيح داده و داد و ستد رخدادها را در شبکه‌هاى اجتماعي، دانشگاه، حوزه و محل کسب و کار انجام مى‌دادند. آن‌روزها، گسست بين جامعه و حاکميت آنچنان عميق شده بود که هيچ يک از اهرم‌هاى ميانجى نمى‌توانست شکاف بى‌اعتمادى شهروندان را نسبت به برج عاج‌نشينان قدرت ترميم کند و تمام حوادث به سوى يک نوزايى در سيلان بود.
3- سى‌سال از رخداد عبرت‌آموز 13 آبان 1358 سپرى شد. بى‌گمان 13 آبان مانند هر رخداد سياسى از خلأ پديد نيامد که فراموش شود. آن روز تاريخى که بنابر زمينه‌هاى فکرى و سياسى و انگيزه‌ها و اهداف مشخصى در برابر «قانون‌ستيزي» و «حاکميت داغ و درفش» پديدار شد، ظرفيت‌هايش آن هنوز فعال است. واقعه 13 آبان به ما گوشزد مى‌کند که لايه‌هاى بيدار جمعى نسبت به حقوق شهروندى خود واقفند و براى به دست آوردن مطالبات خود از هر کوششى فروگذار نخواهند بود. امروز دانشگاه و دانشجويان به عنوان پيشروان جنبش مطالبات مدنى اين پيام را به نسل کنونى بشارت مى‌دهند که در پرتو خردگرايى جمعي، مطالبات دست‌يافتنى است. ناگفته پيداست که همانگونه که کانت در کتاب روشنگرى خاطرنشان نموده است، اگر دولتمردان از وظايف خود کوتاهى کنند، حق تلاش مدنى تا نيل به حاکميت قانون، حق همگانى خواهد بود و کسى نمى‌تواند صاحبان اصلى قدرت را از حقوق خودشان محروم کند.
